Darmowa gra o zmianach klimatu dla dzieci 10–13 lat. Jako burmistrz buduj farmy wiatrowe, ścieżki rowerowe i pompy ciepła, żeby obniżyć emisję CO₂ w mieście.
Jak się gra
Dziecko zostaje burmistrzem miasta, w którym prąd pochodzi głównie z węgla i gazu, po ulicach jeżdżą samochody spalinowe, a domy ogrzewa się piecami gazowymi. Każdy poziom ma cel, na przykład „zmniejsz emisję CO₂ o 30% w ciągu 6 lat” albo „niech połowa prądu będzie czysta”. Na dole ekranu są projekty z ceną w monetach. Dziecko wybiera kilka, na ile pozwala budżet, i naciska Następny rok.
Po każdym roku miasto się zmienia: przybywa wiatraków i paneli, na ulicach jeździ więcej autobusów i rowerów. Wykres pokazuje roczną emisję CO₂ i linię celu, mały wykres słupkowy dzieli ją na prąd, auta, ogrzewanie i resztę, a pasek zadowolenia mówi, co myślą mieszkańcy. Jeśli prądu zabraknie, w mieście gaśnie światło, trzeba kupować drogi prąd z zewnątrz, a ludzie są niezadowoleni.
| Projekty | Co dają |
|---|---|
| ☀️ Farma słoneczna, 🌬️ Farma wiatrowa | Czysty prąd zamiast węgla i gazu |
| 🏭 Zamknięcie elektrowni węglowej | Znika najbrudniejszy prąd, ale najpierw trzeba mieć wystarczająco dużo innego |
| 🚌 Linia autobusowa, 🚲 Ścieżki rowerowe | Mniej przejazdów samochodem |
| 🔌 Ładowarki do aut | Auta elektryczne: bez spalin, ale potrzebują prądu |
| 🏠 Ocieplenie, ♨️ Pompy ciepła | Mniej gazu do ogrzewania domów |
| 🌳 Drzewa | Pochłaniają trochę CO₂ i poprawiają nastrój |
| 🔋 Magazyn energii | Przechowuje prąd ze słońca i wiatru, żeby więcej go wykorzystać |
Na dalszych poziomach miasto rośnie, budżet się kurczy, a co roku może zdarzyć się niespodzianka: upał, bezwietrzny rok, drożejący gaz albo dotacja na zielone projekty.
Czego uczy się dziecko
Skąd bierze się CO₂. Mały wykres słupkowy pokazuje, że emisje pochodzą z kilku źródeł naraz. Dziecko uczy się szukać największego i od niego zaczynać, a gra pod koniec poziomu podpowiada, które to było.
Myślenia systemowego. Auta elektryczne nie mają rury wydechowej, ale potrzebują prądu. Jeśli ten prąd pochodzi z węgla, zysk jest mały. Pompy ciepła tak samo. Dziecko odkrywa, że najpierw trzeba oczyścić prąd, a potem przenosić na niego transport i ogrzewanie.
Planowania w czasie. Budżet odnawia się co roku, a niektóre projekty kosztują też utrzymanie. Trzeba myśleć kilka lat do przodu, a nie wydawać wszystkiego od razu.
Kompromisów. Zamknięcie elektrowni węglowej to wielki krok, ale zrobione za wcześnie kończy się przerwami w dostawie prądu. Burmistrz musi pogodzić klimat, budżet i zadowolenie mieszkańców.
Czytania danych. Wykres liniowy, wykres słupkowy, procenty i jednostki takie jak kilotony i gigawatogodziny to język, którym mówi się o energii w wiadomościach. Gra oswaja z nim w praktyce.
Wskazówki dla rodziców
- Porozmawiajcie o polskim prądzie. W Polsce wciąż dużą część prądu wytwarza się z węgla, ale szybko przybywa paneli na dachach i farm wiatrowych, także na Bałtyku. Gra dobrze pokazuje, dlaczego ta zmiana trwa latami.
- Pokaż przykłady z okolicy. Jeśli w okolicy ociepla się bloki albo wymienia piece w ramach programu „Czyste Powietrze”, opowiedz dziecku, po co to się robi.
- Pytaj, co dało najwięcej. Po wygranym poziomie zapytaj, który projekt najbardziej obniżył emisję. Odpowiedź często zaskakuje.
- Łącz z tematem smogu. Mniej spalania węgla i gazu to nie tylko mniej CO₂, ale też czystsze powietrze zimą. Dla polskich dzieci to bardzo konkretne.
- Doceniaj plan, nie tylko wynik. Przegrany poziom z przemyślaną strategią jest cenniejszy niż przypadkowa wygrana.
Zabawy bez ekranu
- Audyt energetyczny domu. Przejdźcie razem po mieszkaniu i poszukajcie miejsc, gdzie ucieka ciepło: nieszczelne okna, grzejniki zasłonięte zasłonami.
- Dziennik dojazdów. Przez tydzień zapisujcie, jak domownicy docierają do szkoły i pracy. Które przejazdy autem dałoby się zastąpić rowerem albo tramwajem?
- Licznik prądu. Odczytajcie licznik rano i wieczorem przez kilka dni. Ile kilowatogodzin zużywa wasz dom w ciągu doby?
Częste błędy
- Zamknięcie węgla bez zastępstwa. Najpierw trzeba zbudować wystarczająco dużo innego prądu.
- Same drzewa. Są miłe i tanie, ale pochłaniają za mało CO₂, żeby osiągnąć cel.
- Auta elektryczne na węglowym prądzie. Dają mało, dopóki prąd nie jest czysty.
Więcej podobnych gier znajdziesz w dziale gry przyrodnicze.