Przejdź do treści
  1. Strona główna
  2. Gry
  3. Gry z literami i słowami
  4. Redakcja prawdy

Redakcja prawdy · Litery i czytanie – gra dla dzieci

Redakcja prawdy

Dotykaj kart ze wskazówkami: redakcja, autor, data, dowody, zdjęcie i weryfikacja. Potem przeciągnij tekst do szuflady „Publikuj”, „Do sprawdzenia” albo „Odrzuć”. W nagłówkach szukaj słów-clickbaitów.

Od 10 lat16 poziomów🔊 Dźwięk🗣️ Lektor
👶 Od 10 lat 🏁 16 poziomów 🔊 Efekty dźwiękowe 🗣️ Czytanie na głos 📱 Działa na tabletach 🆓 Za darmo, bez rejestracji

Darmowa gra o rozpoznawaniu fake newsów dla dzieci 10–13 lat. Sprawdzaj autora, datę, dowody i zdjęcia, a potem publikuj, odrzucaj albo odsyłaj do weryfikacji.

Jak się gra

Dziecko prowadzi redakcję lokalnej gazety. Na biurko trafiają kolejne teksty, a każdy ma nagłówek, krótki wstęp i zestaw kart ze wskazówkami: redakcja (kto publikuje), autor, data, dowody, a na dalszych poziomach także zdjęcie i weryfikacja. Dotknięcie karty pokazuje szczegóły. Czy autor jest podpisany? Czy data jest świeża, czy sprzed lat? Czy wypowiada się ekspert z nazwiska, czy „wszyscy o tym mówią”?

Po sprawdzeniu wskazówek dziecko przeciąga tekst do jednej z szuflad. Gra od razu mówi, czy decyzja była trafna, i wyjaśnia dlaczego. W książeczce Zasady redaktora zawsze można sprawdzić, kiedy publikować, kiedy odesłać do sprawdzenia, a kiedy odrzucić.

Poziomy Co nowego
1–3 Publikuj albo odrzuć: reklamy, plotki i odgrzewane stare historie
4–6 Szuflada „Do sprawdzenia” na pojedyncze problemy do naprawienia
7–9 Polowanie na clickbait: dotykanie krzykliwych słów w nagłówkach
10–12 Sprawdzanie zdjęć i weryfikacja faktów, także popularnych mitów
13–14 Dwa małe problemy razem oznaczają odrzucenie
15–16 Wydanie na czas, z łagodnym zegarem

Czego uczy się dziecko

Sprawdzania źródła. Pierwsze pytanie przy każdej informacji brzmi: kto to napisał i gdzie to się ukazało? Dziecko uczy się, że portal z redakcją i podpisanym autorem to coś innego niż anonimowy wpis na czacie czy kanał „CiekawostkiWOW99”.

Rozpoznawania reklamy. Teksty sponsorowane często wyglądają jak wiadomości. Gra uczy szukać dopisku „materiał sponsorowany” i zauważać, kiedy „dowodem” są tylko zachwyty bez nazwisk i danych.

Czytania dat. Stara wiadomość udostępniona dziś jako nowa to jeden z najczęstszych sposobów wprowadzania w błąd. Dziecko uczy się patrzeć na datę, zanim przekaże coś dalej.

Rozpoznawania clickbaitu. „SZOK!”, „Nie uwierzysz, co się stało” i trzy wykrzykniki to sygnał, że nagłówek gra na emocjach. Dziecko uczy się, że spokojny nagłówek zwykle jest bardziej wiarygodny.

Weryfikacji zdjęć. Zdjęcie z innego miasta albo sprzed lat potrafi przekonać do każdej historii. Gra pokazuje, że zdjęcia też można sprawdzić, na przykład wyszukiwaniem obrazem.

Wskazówki dla rodziców

  1. Sprawdzajcie razem bieżące wiadomości. Gdy dziecko pokaże ciekawostkę z sieci, przejdźcie przez te same karty: kto, kiedy, skąd wiadomo?
  2. Pokaż, jak wyszukiwać obrazem. To prosta umiejętność, którą dziecko może stosować samo.
  3. Rozmawiajcie o emocjach. Zapytaj: „Jak się czujesz po przeczytaniu tego nagłówka? Dlaczego ktoś chciał, żebyś tak się poczuł?”.
  4. Pokaż polskie serwisy weryfikujące fakty. Starsze dzieci zaciekawi, że istnieją redakcje, które zawodowo sprawdzają prawdziwość informacji.
  5. Nie oceniaj, tylko pytaj. Dziecko, które samo dojdzie do wniosku, że coś jest fałszywe, zapamięta to lepiej niż po wykładzie.

Zabawy bez ekranu

  • Gazetka rodzinna. Napiszcie razem jedną stronę gazetki o wydarzeniach z tygodnia, z podpisami autorów, datami i zdjęciami.
  • Prawda czy mit? Przy obiedzie każdy podaje jedną „ciekawostkę”, a reszta zgaduje, czy to prawda. Potem sprawdzacie w encyklopedii.
  • Polowanie na reklamy. Przejrzyjcie gazetę albo portal i policzcie, ile tekstów to w rzeczywistości reklama.

Częste błędy

  • Publikowanie, bo „brzmi prawdopodobnie”. Wiarygodność zależy od dowodów, a nie od tego, czy historia jest ciekawa.
  • Odrzucanie przy jednym drobnym problemie. Krzykliwy nagłówek da się poprawić, więc tekst idzie do sprawdzenia, a nie do kosza.
  • Pomijanie daty. Nawet prawdziwa historia sprzed lat wprowadza w błąd, gdy podaje się ją jako nową.

Dla kogo jest ta gra

Redakcja prawdy jest dla dzieci w wieku 10–13 lat, czyli w momencie, gdy coraz więcej informacji czerpią z telefonu, filmików i czatów z kolegami. To ostatni dobry moment, żeby wyrobić nawyk sprawdzania, zanim fałszywe wiadomości zaczną przychodzić codziennie. Gra jest spokojna i pozytywna, bez straszenia i bez polityki, więc nadaje się także dla wrażliwych dzieci. Jedno wydanie gazety trwa kilka minut, a po kilku poziomach dzieci same zaczynają zadawać pytania o źródło, datę i dowody, gdy ktoś opowiada im niesamowitą ciekawostkę.

Więcej podobnych gier znajdziesz w dziale gry z literami i słowami.

Najczęściej zadawane pytania

Czy wiadomości w grze są prawdziwe?
Nie. Wszystkie miasteczka, osoby i redakcje są zmyślone, a wiadomości są pozytywne i neutralne: nowa ścieżka rowerowa, sowy w szkolnej wieży, szachowy turniej. W grze nie ma polityki ani strasznych tematów.
Czym różni się „Do sprawdzenia” od „Odrzuć”?
„Do sprawdzenia” to tekst z jednym małym problemem, który da się naprawić, np. krzykliwy nagłówek albo tylko jedno anonimowe źródło. „Odrzuć” to tekst z poważną wadą: reklama udająca wiadomość, brak dowodów, stara historia podana jako nowa albo fałsz potwierdzony przez weryfikację.
Dlaczego w grze są popularne mity, np. o marchewce i widzeniu w ciemności?
Bo mity są najlepszym przykładem informacji, którą wszyscy powtarzają, choć nie jest prawdziwa. Dziecko uczy się, że to, że coś słyszało wiele razy, nie znaczy, że to prawda.
Jak liczone są gwiazdki?
Za trafne decyzje redakcyjne. Znalezione słowa-clickbaity dają dodatkowe punkty, ale nie są konieczne do przejścia poziomu.
Dla jakiego wieku jest ta gra?
Dla dzieci 10–13 lat, czyli w wieku, w którym zaczynają samodzielnie korzystać z serwisów informacyjnych, YouTube i komunikatorów. Edukacja medialna pojawia się w szkole na języku polskim, informatyce i godzinie wychowawczej.

Gry podobne do: Redakcja prawdy

Wszystkie: gry z literami i słowami →