Sortuj zdania na fakty, opinie i informacje do sprawdzenia, szukaj dowodów i wiarygodnych źródeł. Edukacja medialna w 20 poziomach dla dzieci od 8 do 12 lat.
Jak się gra
Na ekranie pojawia się karta ze zdaniem, na przykład „Wisła jest najdłuższą rzeką w Polsce” albo „Pierogi to najsmaczniejszy obiad”. Dziecko przeciąga ją do jednego z pudełek: Fakt albo Opinia. Od szóstego poziomu dochodzi trzecie pudełko: Do sprawdzenia, na zdania, które mogą być prawdą, ale trzeba je potwierdzić. Po każdej decyzji gra krótko wyjaśnia, dlaczego zdanie należy do danej kategorii, i wskazuje słowo, które zdradza opinię.
Gra ma też inne rodzaje zadań. W trybie słów opinii dziecko dotyka w długim zdaniu wyrazów, które wyrażają ocenę, na przykład „wspaniałą” w zdaniu o muzeum. W trybie dowodów jest teza i cztery zdania, z których trzeba wybrać te, które naprawdę ją potwierdzają. W trybie źródeł dziecko wybiera, komu zaufać: prognozie IMGW czy zgadywance kolegi.
| Poziomy | Rodzaj zadań |
|---|---|
| 1–2 | Fakt czy opinia |
| 3–5 | Słowa opinii i szybkie sortowanie |
| 6–9 | Do sprawdzenia, trzy pudełka, źródła i mity |
| 10–13 | Dowody i opinie w długich zdaniach |
| 14–17 | Wiarygodne źródła, mocne dowody, szkolenie reportera |
| 18–20 | Ekspert sortowania i główny sprawdzacz faktów |
Czego uczy się dziecko
Krytycznego myślenia. Najważniejsze pytanie tej gry brzmi: „Skąd to wiadomo?”. Dziecko uczy się, że nie każde zdanie wypowiedziane pewnym tonem jest prawdą.
Rozpoznawania opinii. Słowa takie jak najlepszy, nudny, piękny czy powinien zdradzają, że ktoś wyraża ocenę. Gra uczy je wyłapywać nawet w zdaniach pełnych faktów.
Odróżniania mitów od wiedzy. Czy byki wściekają się na widok czerwieni? Czy połknięta guma zostaje w brzuchu na siedem lat? Dzieci odkrywają, że wiele popularnych „prawd” to mity.
Argumentowania. Dobry dowód to fakt na temat. Opinia i fakt nie na temat nie udowadniają tezy. Ta umiejętność przyda się przy każdej rozprawce.
Wybierania źródeł. Lekarz, encyklopedia i oficjalna strona muzeum są bardziej wiarygodne niż wpis bez podpisu i wiadomość przesłana dalej wiele razy.
Dla kogo i jak długo
Gra jest przeznaczona dla dzieci od ośmiu do dwunastu lat, czyli dla tych, które coraz samodzielniej korzystają z internetu. Ośmiolatki dobrze radzą sobie z sortowaniem faktów i opinii, a zadania z dowodami i źródłami najwięcej dają uczniom klas 4–6. Jeden poziom trwa około pięciu minut.
Edukacja medialna od najmłodszych lat
Dzieci coraz wcześniej trafiają na filmiki, reklamy i wiadomości przesyłane w komunikatorach. Nie da się ich przed tym całkowicie uchronić, ale można je przygotować. Pytanie „skąd to wiadomo?” to najprostsze narzędzie, które działa zarówno w szkole, jak i w internecie.
Wskazówki dla rodziców
- Ćwiczcie przy reklamach. „Ten jogurt jest najlepszy” to fakt czy opinia? Reklamy to świetny materiał.
- Mów, skąd wiesz. Kiedy podajesz dziecku informację, dodaj źródło: „Czytałam w atlasie”.
- Szanuj opinie dziecka. Opinia nie jest gorsza od faktu, tylko czymś innym. Każdy ma prawo do swojej.
- Sprawdzajcie razem. Gdy dziecko powtórzy zasłyszaną ciekawostkę, sprawdźcie ją w encyklopedii.
Zabawy bez ekranu
- Dwie prawdy, jedno kłamstwo. Każdy mówi trzy zdania o sobie, a reszta zgaduje, które jest nieprawdziwe.
- Polowanie na opinie. W gazecie albo na opakowaniu zaznaczajcie słowa, które wyrażają ocenę.
- Pogromcy mitów. Wybierzcie popularny mit i sprawdźcie go w książkach albo prostym doświadczeniem.
- Domowa redakcja. Napiszcie razem krótki artykuł do rodzinnej gazetki, oddzielając fakty od opinii.
Częste błędy
- Fakt to prawda, z którą się zgadzam. Fakt nie zależy od tego, czy nam się podoba.
- Liczby zawsze są faktem. Dokładna liczba bez źródła trafia do pudełka Do sprawdzenia.
- Ignorowanie słów oceny. „Pyszny” obiad z zupą to wciąż zdanie z opinią.
Więcej zadań do myślenia jest w dziale gry z literami i słowami i w dziale gry o pieniądzach i codziennym życiu.